Motosiklet kullanmak bazılarımız için oldukça “basit” bir iş iken, bazılarımız için ise “oldukça zor” görünebilir. İşin aslı ise pratiğini bildiğinizde işler sandığınızdan daha kolay hale gelebilir. Yine de motosiklet kullanmak biraz beceri gerektiren bir iştir. Motosikleti düz bir alanda kullanmak veya hız yapmak işin en basit yöntemdir. Biraz cesaretiniz varsa bunları yaparsınız. Lakin asıl zor tarafı motosikleti yavaş sürmektir. Şimdi birçok kişi “hadi canım bunda ne var ki?” diye düşünebilir. 30km/s hızın altına düştüğünüzde “jiroskopik etki” devre dışı kalır ve yerini “denge” alır. Trafikte sürüş bunun en güzel örneğidir.

sürücüsüz motorBu yazıda; trafikte sürüş esnasında sizi rahat ettirecek, dengenizi arttıracak yöntemlere değineceğiz. Yukarıdaki görüntüde de görüldüğü üzere sürücü olmadan da motosiklet gidebiliyor. Belirli bir hızın üzerinde motosikletin dengeye çok ihtiyacı yoktur! Çünkü jiroskopik kuvvet devreye girer ve durum tamamen fizik kuralları çerçevesinde gerçekleşir.

Jiroskopik kuvvet nedir?

jiroskopJiroskop veya Türkçe adıyla düzdöner, dönüş ekseninin kendi kendine herhangi bir yönü kabul etmekte özgür olduğu dönen bir çark veya disktir. Açısal hızın korumasına göre dönerken bu eksenin yönü devrilmeden veya dayanağın yönünden etkilenmez.

Jiroskopik etkinin kaybolduğu hızın düşük olduğu durumlarda denge duruma hâkim olur. Herkesin dengesi tabi ki aynı değildir. Bunu iyileştirmenin ve geliştirmenin birkaç püf noktası vardır.

  1. Fren kullanımı

    Yavaş giderken yapılan en büyük yanlışların başında “fren kullanımı” gelmektedir. Şöyle ki; motosikletiniz ile trafikte sürüş esnasında 20km/s hız veya altında bir hızda gidiyorsanız, gidon hassaslaşır. Bu esnada ön freni kullanıyorsanız motorunuz sağa ya da sola doğru devrilme eğilimi gösterir ve mecburen ayağınızı yere koyarak destek alırsınız. Yapmanız gereken ise 30km/s altında bir hızla giderken duracaksanız iki freni, amacınız sadece yavaşlamak ise arka freni kullanmaktır. 5, 10, 15 km/s hızlarda manevra yapmanız gerektiğinde ön fren yerine sadece arka freni kullandığınızda ise motorun yatma eğilimi göstermediğini ve düz bir şekilde durduğunu görürsünüz. Yavaş sürüşte ön ve arka fren farkını kapalı bir alanda kendiniz de deneyerek görebilirsiniz.

  2. Bakışın önemi

    Birçok motosiklet eğitim kitabında, videosunda, kursunda hatta arkadaş arasında geçen bir cümledir; “Motosiklet; nereye bakarsan oraya gider” bu bir şehir efsanesi değildir. “Bakış” motosikleti yönlendirmek kadar dengeyi sağlama konusunda da büyük rol oynar. Genel olarak sürüşlerde, araç aralarından geçerken veya dönüşlerde yere doğru bakıyorsanız durum biraz pratikle düzeltilebilir. Kesinlikle ve kesinlikle ön tekerin ucuna, dönmek istediğiniz yöndeki asfalta bakmayın. Gitmek istediğiniz yere bakın. Bunun da pratiğini arka fren pratiği ile birleştirip aşağıda örneğini verdiğimiz videodaki gibi günlük sıkı bir çalışma ile hızlı bir şekilde öğrenebilir ve kısa bir süre sonra trafikte ne kadar rahat ettiğinizi gözlemleyebilirsiniz.

  3. Gidonu “sıkı sıkı” tutmak

    Bir diğer yanlış bilinen veya istem dışı gerçekleşen durum da gidonu sıkı sıkıya tutmaktır. Bu durum kollarınızın komut vermesini etkiler. Gidonu rahat yönlendirebilmek için kollarınızın da rahat olması gerekir. Elcikleri sıkmadan tuttuğunuz zaman kollarınızın daha rahat olduğunu ve rahat hareket ettiğini fark edeceksiniz. Dirsekleriniz yere paralel, omuzlarınız hafif aşağıda, elcikleri ise bijon anahtarını tuttuğumuz gibi sıkı değil de, bebek elini tutar gibi nazik bir şekilde tutun. Motosikletinize ne kadar kolay komut verdiğinizi göreceksiniz. Vitesli motosiklet kullananlar için bir diğer püf noktası da bacaklarınız ile depoyu güzelce kavrayın. Motora elciklerden değil, depodan tutunun.

  4. Debriyaj ve Gaz Kullanımı

    gaz kolu yanlış tutuşgaz kolu doğru tutuşDebriyajı tam olarak sıkın, bir miktar bıraktığınızda “kavrama noktası” denilen yeri yani manetinizin mesafesini alışkanlık haline getirin. Bu esnada biraz gaz verdiğinizde motosiklet hareket eder. Bu tanım motosiklete ilk hareketi vermek için kullanılır. Trafikte sürüş esnasında da aslında aynı yöntem uygulanır. Gaz sabit tutulur (çalışma devrinden +1000 / 1500 ’e kadar), debriyaj kavrama noktasından bir miktar daha bırakılır, motor stop etmez hareket eder. Buradaki püf noktası ise; Motorunuzun hızını gazla değil, arka frenle kontrol etmenizdir. debriyajEğer yavaşlamak istiyorsanız frene basın hızlanmak istiyorsanız ayağınızı frenden hafifçe çekin. Gaz kolu ile oynamazsanız motor stop etmez. Gaz kolu ile oynuyorsanız gidon dönükken stop etmesi halinde motorun devrilme eğilimine geçeceğini unutmayın! Gaz kolunu 5 parmağınız ile kavrayın, 2 parmağınızı fren manetinin üzerinde tutmayın. Çünkü bu durum arka frenden ziyade ön freni kullanma alışkanlığı doğurur. Bu uygulamayı boş bir alanda yukarıda anlatılan Bakış, Fren, Gidon tutuşu konuları ile birleştirip bol bol pratik yapın.

  5. Bol pratik ve kendine güven

    Motosiklet kullanırken her gün sürüş becerimizi geliştirmeli ve öğrendiklerimizin üzerine eklemeliyiz. Bunun için bol bol pratik yapmalı, kendinize güvenmelisiniz. “Sen yapamazsın” diye umudunuzu, hevesinizi kıran insanlara aldırış etmeyin! En azından deneyip bunu kendiniz görün. Unutmayın öğrendiğimiz her doğru ve yeni bilgi bizi bir km daha hayatta tutar. Pratikler esnasında bol bol su içmeyi, koruma ekipmanlarınızı takmayı ve fazlaca gülümsemeyi unutmayın.